Voor wie en in welke situaties

Door (echt)scheiding, problemen van of met kinderen, familie of (groot)ouders kan een gezinssituatie zo ingrijpend veranderen dat je je ouderschap opnieuw moet afstemmen en zelfs ‘reorganiseren’. Je eerder stabiele omstandigheden op het gebied van partnerrelatie, wonen, inkomen en sociaal netwerk kunnen opeens onzeker zijn geworden en dat vraagt nieuwe afwegingen en keuzes in wat je wilt en kunt. Je zit misschien nog vol verdriet, onbegrip, boosheid en onrechtvaardigheidsgevoelens over waar je door omstandigheden of toedoen van een ander in terecht bent gekomen.

Tegelijkertijd wordt er stevigheid en redelijkheid van je verwacht. Beslissingen over de verzorging en opvoeding van je kinderen in de nieuwe opvoedsituatie zal je toch in zo goed mogelijk overleg met je mede-ouder moeten zien te regelen. Terwijl dat nu net degene is waar je misschien liever wat meer afstand van houdt omdat je met hem of haar zo niet verder wilde, of hij/zij niet met jou. Dat geeft soms lastige situaties.

Je kunt merken dat ook je kinderen last krijgen van de veranderde situatie, door hun emotionele reacties (onzekerheid, angsten, verdriet, gespannenheid) of gedragsmatige problemen (terugtrekken, boosheid/opstandigheid, sociale- en schoolproblemen). Waarover jij dan weer, als verantwoordelijke en bezorgde ouder, met hen of je ex-partner in conflict kan raken. Je kunt je soms knap onmachtig voelen over de vraag hoe je het allemaal moet gaan ‘handelen’.

Het valt, kortom, vaak niet mee om bij zulke ingrijpende en vaak emotionele situaties als een scheiding toch in goed overleg je partnerrelatie-met-gezinsvorming ‘netjes’ op te breken en je bezig te houden met de toekomst. Zelfs als er voldoende steun is in het eigen netwerk kan het nodig en nuttig zijn dat er in dit lastige proces een neutrale deskundige helpt bij het informeren, communiceren en respecteren van elkaar. Deze bevordert besluiten en afspraken die gezamelijk zijn, juridisch kloppen en voor elk van de partijen optimaal en acceptabel zijn. Zo vormt jullie echtscheidingsconvenant, ouderschapsplan of omgangsregeling ook echt een gedegen basis voor de onderlinge omgang en het gezamenlijke ouderschap dat jullie voor ogen hebben.

Uit veel onderzoek naar gevolgen van scheiding voor kinderen blijkt namelijk dat niet het uit elkaar gaan van de ouders of de veranderingen in hun leefsituatie de grootste bron van problemen is, maar de mate van ouderlijke spanningen en conflicten die daarmee gepaard gaan. Als ouders er niet in slagen om bij hun scheiding en bijvoorbeeld het gekozen co-ouderschap de onderlinge rust en vrede te behouden of herstellen, dan zijn de kinderen er pas echt de dupe van, blijkt uit de harde cijfers.

Is psychomediation iets voor jullie?

Eerder is gesteld dat een vorm van psychomediation de aangewezen aanpak zou zijn bij opvoed(er)conflicten rond scheidingen, maar het is geen wondermiddel voor alle kwalen. Haalbaarheid en succes van deze aanpak hangt af van een aantal factoren en omstandigheden. Het is raadzaam om deze vooraf bij jezelf en elkaar na te gaan zodat jullie bewust voor deze aanpak van jullie conflictsituatie kiezen, of juist niet.

Psychomediation is kansrijk en het proberen waard, als jullie een aantal van de onderstaande uitspraken met ‘ja’ of ‘misschien wel’ kunnen beamen:

  1. De conflictsituatie geeft stress in het dagelijks leven en gevoelens van frustratie en machteloosheid
  2. Hulp en steun uit de eigen omgeving (familie, vrienden) is lastig te vragen of heeft onvoldoende geholpen
  3. Het voeren van rechtszaken is niet aantrekkelijk, een oplossing in samenspraak heeft de voorkeur
  4. We willen beiden goede ouders/opvoeders zijn, ook na ons partnerschap.
  5. We willen beide grip houden op de situatie, eigen oplossingen vinden en zelf belangrijke besluiten nemen.
  6. We beseffen dat onze wijze van omgaan met deze situatie effect heeft op onze kinderen.

Grenzen aan psychomediation

De tegenhanger van de bovenstaande kansfactoren zijn de onderstaande risicofactoren. Het zijn geen redenen om niet aan psychomediation te beginnen, of er mee te gaan stoppen als ze een storende rol gaan spelen. Het zijn voor ons wel redenen om serieus met elkaar na te gaan of er misschien (eerst) ook andere vormen van behandeling of bescherming nodig zijn om in vertrouwen met elkaar te kunnen (blijven) werken:

  1. Ernstige persoonlijke of relationele belemmeringen die specialistische behandeling vergen.
    Bijvoorbeeld in verband met trauma, rouwverwerking of andere ernstige persoonlijke of relationele problematiek. Betrekkelijk biedt geen specialistische therapie. Betrekkelijk kan wel gericht adviseren en verwijzen naar dergelijke hulp of behandeling.
  2. Het (willen) voeren van juridische procedures tegen elkaar.
    Het zoeken naar bovenpartijdige gerechtelijke beschikkingen over het conflict staat haaks op het werken in samenspraak en het principe van zelfbeschikking waar Betrekkelijk op gebaseerd is. De aanpak van Betrekkelijk kent wel juridisch aspecten, maar deze zijn gebaseerd op onderlinge overeenstemming. We kunnen dus wel de bereikte onderlinge overeenkomsten juridisch (laten) bekrachtigen. Of ons begeleidingstraject opschorten als er door de betrokkenen over bepaalde (deel)geschilpunten (eerst) een gerechtelijke uitspraak gewenst wordt.
  3. Behoefte aan individuele begeleiding of ondersteuning.
    De aanpak van Betrekkelijk is gebaseerd op het samen werken aan interpersoonlijke processen en relaties, dus met minimaal twee mensen. Individuele gesprekken worden alleen gevoerd als dat nodig of nuttig is om de onderlinge communicaties, machtsverhoudingen en gezamenlijke besluitvaardigheid te bevorderen. Betrekkelijk heeft geen personal coaching of individuele advisering als losstaand aanbod, maar kan daar wel collegiaal naar doorverwijzen.
  4. Zodanig geëscaleerde conflicten dat bescherming van betrokkenen nodig is of kan zijn.
    Betrekkelijk biedt in principe neutrale procesbegeleiding en psychologische ondersteuning die de beslisvrijheid en zelfbepaling van opvoeders respecteert en versterkt. Deze ruimte wordt begrensd door wet- en regelgeving ter bescherming van kinderen en personen tegen eventuele ernstige misdragingen en/of huiselijk geweld. Betrekkelijk is in deze gevallen open en duidelijk naar haar cliënten, en trouw aan de wettige protocollen.

Een (vrijblijvend) oriëntatiegesprek bij Betrekkelijk kan jullie helpen met het bepalen of psychomediation de meest passende begeleidingsvorm is voor jullie. Wij kunnen jullie desgewenst adviseren over alternatieve hulp of steun.